Al 15 jaar lang is AMAR een van de trouwe Braziliaans partners van KIYO (België) en al dertig jaar van de Stichting Sint Martinus (Nederland). AMAR is een organisatie voor straat- en favela-kinderen die werkt in de arme noordelijke en voorstedelijke zone van Rio de Janeiro. Kinderen krijgen via de organisatie toegang tot basisvoorzieningen, sociale bijstand en informele scholing. Op die manier wil AMAR hen een kans geven uit de vicieuze cirkel van armoede en geweld te geraken. Roberto José dos Santos, directeur en medeoprichter van AMAR was onlangs te gast bij Stichting Sint Martinus. Reden genoeg voor een gesprek met Roberto, die zich al meer dan 30 jaar inzet voor de straatkinderen in Rio.

Door Arno Deheegher, Communications Officer, KIYO Children’s rights NGO (België)

Roberto

Roberto

Hoe ben je zelf bij AMAR terecht gekomen?

Roberto: “Ik was actief als jeugdpastor in de jeugdgevangenissen van Rio toen de Limburgse pater Cox me benaderde om samen met zuster Adma een organisatie op te richten voor straatkinderen. Zo hebben we de organisatie Sao Martinho opgericht. Na 15 jaar is daaruit AMAR ontstaan. Wat uniek is, is dat de kinderen die door Sao Martinho geholpen werden zelf de begeleiders binnen de nieuwe organisatie zijn geworden en mee de straten van Rio optrokken.”

Wat maakt de situatie voor kinderen en jongeren in Brazilië zo schrijnend op dit moment?

Roberto: “De duur van de crisis, zowel op politiek als op economisch vlak, zorgt ervoor dat veel instituties die zich bekommerden om kinderen en jongeren dit niet langer kunnen opbrengen. Er is steeds minder hulp beschikbaar voor hen en bovendien is de huidige Braziliaanse regering tamelijk conservatief, wat ervoor zorgt dat enkel diegenen met privileges vooraan staan. Kinderen en jongeren zijn helemaal geen prioriteit in het huidige politieke klimaat.

Hoe uit deze crisis zich in een grootstad als Rio?

Roberto: “In Rio is veel fraude gepleegd, in het bijzonder in verband met de recente mondiale sportevenementen. Zo is er een enorme som geld verdwenen dat voorbestemd was voor sociale projecten. De politieke crisis heeft de economische crisis nog meer aangewakkerd waardoor grote bedrijven zijn vertrokken. De machtsverhoudingen zijn beginnen verschuiven waardoor de officiële macht zijn greep verloor. Dit machtsvacuüm werd ingenomen door criminaliteit met een grote impact op de meest kwetsbare kinderen en jongeren.”

En wat is de invloed op AMAR?

Roberto: “AMAR werd grotendeels gefinancierd door Petrobras, de Braziliaanse staatsoliemaatschappij. Maar zij kwam in diepe schulden te zitten en stopte alle financiering. Door de economische crisis verdwenen langzamerhand alle andere nationale donateurs en konden we enkel nog rekenen op onze internationale partners. Uiteindelijk hebben we noodgedwongen een van onze opvanghuizen moeten verkopen en functioneren we nu op een absoluut minimumbudget zodat we als organisatie kunnen blijven voortbestaan. Ondanks dit alles zijn we er wel in geslaagd om nergens schulden op te bouwen, iets waar we toch trots op zijn en wat heel erg gewaardeerd wordt.”

“Vlak voor ik vertrok werden er wel terug gesprekken aangeknoopt met Petrobras, die interesse toont om terug te gaan investeren. Er is een heel beroemde samba die zegt: De hoop is de laatste die dood gaat. Onze hoop op nieuwe financiering blijft dus leven.”

v.l.n.r. Jeannette Boumans, Iris Bogaerts (KIYO) René Poels, Roberto José dios Santos, Bernmard Ruyten, Arno Deheeger (KIYO) en Ton van Dijk. (foto JanPath)

v.l.n.r. Jeannette Boumans, Iris Bogaerts (KIYO) René Poels, Roberto José dios Santos, Bernmard Ruyten, Arno Deheeger (KIYO) en Ton van Dijk. (foto JanPath)

Wat voor organisatie is AMAR? Wat doen jullie?

Roberto: “Wij zijn een beweging die ervan overtuigd is dat het goede altijd zal winnen van het kwade. We gaan er vanuit dat het hart van iedere mens goed is, want in essentie bestaan we grotendeels uit liefde en dat is wat ons doet bewegen.”

“Ons werk bestaat uit kinderen en jongeren te geven wat nodig is om zich gewaardeerd te voelen. Als een kind honger heeft, is onze intentie bij het geven van eten dat het kind beseft dat hij/zij waardig is om het te ontvangen en het recht heeft om te eten. Alles wat we ontvangen, is bedoeld om te delen en te verdelen tussen die kinderen en jongeren die bij ons terechtkomen.”

“De focus binnen het project met KIYO ligt op familiale en sociale re-integratie van kwetsbare kinderen en de begeleiding van jongeren die in conflict liggen met de wet. Om de straatkinderen succesvol te re-integreren zetten we vooral in op aanvullend informeel onderwijs om te verhinderen dat ze rondzwerven en slachtoffer dreigen te worden van allerhande misbruik.”

“Concreet hebben we een 24u-opvanghuis waar een 20-tal kinderen tussen zeven en 15 jaar verblijven. Dit is een huis waar kinderen in nood permanent terecht kunnen zoals zij die mishandeld worden, uit hun huis verstoten worden,… . Daarnaast zijn er ook nog twee dagcentra waar straatkinderen en jongeren terecht kunnen. Bij een van deze huizen hebben we mede dankzij KIYO, Sint Martinus en Wings of Support een mooi sportcomplex kunnen opzetten.”

Hoe ziet een typische dag binnen het 24u-opvanghuis van AMAR eruit?

Roberto: “Om 6u worden de kinderen en jongeren wakker. De kinderen die in de ochtend naar school gaan bereiden zich voor en krijgen ontbijt. Aansluitend komen de anderen ontbijten en komen ze bij elkaar om de dag te bespreken. De ploeg die thuis is gebleven, maakt eerst hun huiswerk onder begeleiding en gaat halverwege de ochtend sporten in het olympisch sportcomplex. Daarna is er voor hen lunch en in de namiddag vertrekken ze naar school. De andere groep keert terug voor de lunch en dan wordt hetzelfde gedaan, eerst huiswerk, dan sport. Om 18u is iedereen weer terug in het huis en wordt er men z’n allen gegeten. Daarna komt de nachtploeg toe en doen nog een avondactiviteit met de kinderen. Vlak voor ze naar bed gaan krijgen ze dan nog iets te eten en te drinken. Daarna gaat iedereen naar bed. Dit is de vaste planning maar tussendoor gebeuren natuurlijk nog andere noodzakelijke dingen. Zo gaan de kinderen en jongeren op bepaalde momenten bij de psychiater, tandarts, arts, psycholoog, sociaal werker of komt de familie om een hereniging op te zetten. Dit gebeurt tussen het programma door wat maakt dat geen enkele dag hetzelfde verloopt.”

 

FOTO: v.l.n.r. Jeannette Boumans, Iris Bogaerts (KIYO) René Poels, Roberto José dios Santos, BernmardvRuyten, Arno Deheeger (KIYO) en Ton van Dijk. (foto JanPath)